Αποδιαλεκτοποίηση της Κυπριακής Διαλέκτου

Αποδιαλεκτοποίηση σημαίνει ότι μια διάλεκτος συγκλίνει προς την “πρότυπη” επίσημη και με αποτέλεσμα έτσι να αφομοιωθεί. Η Κυπριακή Διάλεκτος βρίσκεται  στα μισά της διαδρομής αυτής αφού οι χρήστες της τη χρησιμοποιούν όλο και πιο σπάνια (εργασία, σχολείο).
Παράγοντες σύγκλισης αυτού του φαινομένου:

  • α.  O παράγοντας χρήση: Οι Κύπριοι ομιλητές χρησιμοποιούν σχεδόν αποκλειστικά αυτήν την ενδιάμεση μορφή της Κυπριακής. H χρήση αυτή δε καλύπτει μόνο τους τομείς που προορίζονται συνήθως για χρήση των καθομιλούμενων ποικιλιών -οικογένεια, παρέα-, αλλά επεκτείνεται και σε τομείς που συνήθως προορίζονται για τη χρήση των υψηλών ποικιλιών (στην περίπτωση αυτή υψηλή ποικιλία είναι η πρότυπη ελληνική), όπως οι δημόσιες υπηρεσίες, η διοίκηση κ.λ.π.

  • β. O θεσμικός παράγοντας. Αυτή η ενδιάμεση ποικιλία δεν έχει δεχθεί κανενός είδους υποστήριξη, ούτε από τον πολιτικό μηχανισμό ούτε από τους θεσμούς. Δεν έχει καμία αναγνωρισμένη υπόσταση, δεν είναι ούτε μέσο, ούτε αντικείμενο διδασκαλίας και η χρήση της στην τάξη, τις περισσότερες φορές, επιτιμάται ως λανθασμένη χρήση των νέων ελληνικών και όχι ως διάλεκτος.
  • γ.  O ψυχολογικός παράγοντας: O ρυθμιστικός λόγος που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια και πρόσφατες κοινωνιογλωσσικές έρευνες (Sciriha 1995· 1996) αναδεικνύουν τις ελάχιστα θετικές στάσεις των Κύπριων ομιλητών απέναντι στη διάλεκτό τους και τη θετική τους στάση απέναντι στην πρότυπη Ελληνική. Ωστόσο, πρόσφατα γεγονότα, όπως η προσπάθεια τυποποίησης των κυπριακών τοπωνυμίων και η άρνηση των ομιλητών να συναινέσουν στην υιοθέτηση πρότυπων τύπων από τους οποίους αποβάλλεται κάθε ίχνος τοπικής προφοράς, έχουν καταδείξει την αφοσίωση των Κύπριων ομιλητών στη διάλεκτό τους, πράγμα το οποίο δεν φαίνεται από τις απαντήσεις στα σχετικά ερωτηματολόγια (Kαρυολαίμου 1999β, υπό δημοσίευση).  Θα μπορούσαμε λοιπόν να συμπεράνουμε ότι υπάρχει ένα αίσθημα πίστης προς την κυπριακή, ως σύμβολο τοπικής ταυτότητας, το οποίο θα μπορούσε να αντιταχθεί στο ρυθμιστικό λόγο και στις πιέσεις που ασκεί η πρότυπη ελληνική.
    Η σύγκλιση προς την Ελληνική

    δ. O κοινωνικο-πολιτικός παράγοντας:
    Tο γεγονός ότι το νησί συνιστά ανεξάρτητη πολιτική οντότητα δημιουργεί έναν κοινωνικο-πολιτικό χώρο de facto προορισμένο για τη χρήση της διαλέκτου, ένα χώρο δηλαδή όπου η παρουσία της διαλέκτου αναγνωρίζεται δικαιωματικά. Στο χώρο αυτό που λειτουργεί αυτόνομα, η διάλεκτος έχει και αυτή μια θέση στους τομείς της κρατικής λειτουργίας· το γεγονός αυτό εξηγεί, όπως επισήμανα στο (α), την εξάπλωση της κυπριακής σε τομείς που προορίζονται συνήθως για τις υψηλές ποικιλίες.

  • Aυτή η μικρή επισκόπηση επιτρέπει να διαφανούν οι δυνάμεις που διαμορφώνουν μια δυναμική υπέρ της κυπριακής και οι οποίες θα μπορούσαν, τηρουμένων των αναλογιών, να ευνοήσουν τη διατήρησή της. Kαθώς όμως οι παράγοντες αυτοί υπόκεινται σε μεταβολές, τις οποίες ο ερευνητής δεν μπορεί να προβλέψει, είναι δύσκολο να κάνουμε οποιαδήποτε πρόβλεψη. Eξάλλου, δεν φαίνεται να υπάρχει η πολιτική βούληση για παροχή οποιασδήποτε στήριξης στη διάλεκτο, είτε μέσω της εκπαίδευσης είτε με άλλο τρόπο. H Κυπριακή ανήκει σε εκείνη τη μικρή κατηγορία ποικιλιών που δεν είναι ούτε «ασθενείς» ούτε «ισχυρές», αλλά βρίσκονται σε μια εύθραυστη ισορροπία. Aρκεί ένα τίποτα, για να περάσει από τη μια κατηγορία στην άλλη.Καρυολαίμου, M. 2000

    Εγώ θα προσθέσω τζ̌αι τζ̌ινο που εθκιάβασα εψές που το βιβλίο Bringing Our Languages Home                                                                                                                       Ένα βιβλίο που περιέχει 13 αυτοβιογραφικές αναφορές σε γλώσσες τζ̌αι διαλέκτους απειλούμενες με εξαφάνιση, όπως τα Μαορί στη Νέα Ζηλανδία, τα Ιρλανδικά, τα Χαβανέζικα, τζ̌αι άλλες, ανάμεσά τους τζ̌αι τα Κυπριακά.

    “Τι πραγματικά σημαίνει να μιλάς μια γλώσσα απειλούμενη με εξαφάνιση.
    Κυπριακά: Μια εξασθενημένη διάλεκτος
    Η διάλεκτος κυμαίνεται κατά μήκος ενός συνεχούς μεταξύ των Βαρετών και των Ελαφριών (high class) Κυπριακών. Τα Βαρετά Κυπριακά είναι η μορφή που μιλιέται από τη γενιά των παππούδων, αν και πολλοί νέοι την έχουν προσαρμόσει ως σημάδι ταυτότητας.                                                                                    Τα Ελαφριά Κυπριακά είναι σήμερα η πιο συχνά ομιλούμενη μορφή της διαλέκτου.                                                                                                                              Είναι η γλώσσα που χρησιμοποιείται στο σπίτι και μεταξύ φίλων στις περισσότερες περιοχές της χώρας.                                                                            Πολλοί νεαροί Κύπριοι βλέπουν την διάλεκτο ως βασικό στοιχείο της ταυτότητάς τους και ως τη σύνδεσή τους με τις ρίζες τους. Την ίδια στιγμή όμως, κρατάνε μια ΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΤΑΣΗ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΤΗΣ. Το εκπαιδευτικό σύστημα ΤΗ ΘΕΩΡΕΙ ΩΣ ΕΝΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΜΕΤΑΦΕΡΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, [από το σπίτι] κάτι που μπορεί, και πρέπει να ΔΙΟΡΘΩΘΕΙ με τη πάροδο του χρόνου.
    Το γεγονός ότι τα Κυπριακά είναι κυρίως προφορική γλώσσα οδηγεί τους περισσότερους Κύπριους να νιώθουν ότι τα Κυπριακά δεν είναι πραγματική γλώσσα.”


    Σε τούτο προσθέτω ότι τα Κυπριακά εν 100% πραγματική γλώσσα τζ̌αι δεν είναι έλλειμμα αλλά ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ, τζ̌αι νομίζω πρέπει να αρκέψουμεν να την εκτιμούμε παραπάνω, τζ̌αι τέλος καλά κάμουν οι πολέμιοί της να το χωνέψουν καλά.

     

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s