Κριτική / Παρουσίαση Βιβλίου

Ου Γριστός! Τούτος ο ιστότοπος εν γεμάτος αράχνες. Ε ναι, αφού έσ̌ει που τον Φεβράρη να μπεις ρε κουμπάρε! Ε σόρι, είμαι πνιμένος. Όπως τζ̌αι να ‘σ̌ει, εννά κάμω κριτική βιβλίου τούντην φορά τζ̌αι ο λόγος είναι ότι το βιβλίο εν γραμμένο στα Κυπριακά.

Πριν 2 εφτομάες επήα σε μιαν εκδήλωση indie (ανεξάρτητων) εκδόσεων στην παλιά Λευκωσία που εδιοργάνωνε το WRITE CY, μια εκδήλωση για Kυπραίους εκδότες, συγγραφείς, τζ̌αι καλλιτέχνες. Έτσι τζ̌ εγώ επήα σαν πράκτορας της KGB να δω τι εν τούτη εκδήλωση, τζ̌αι τελικά άρεσεν μου πολλά. Έπιασα τζ̌αι θκυο βιβλία, ένα ήταν μια συλλογή ποιημάτων «Αν ήσυχος / Υπέρ βολικός» του Σταύρου Λαμπράκη, τζ̌αι το άλλον εν τo βιβλίο πον να μιλήσω τωρά.

Το καλλύτερο βιβλίο που θκιάβασα ως τωρά. Το βιβλίο τούτο ονομάζεται «Σάιπρους: Φάιναλ Τέιστινέισ̌ον» της Άρτεμις Ευαγόρου. Όπως λέει τζ̌’ η συγγραφέας τούτον έννεν ένα βιβλίο μαγειρικής τζ̌’ απαγορεύεται να μπει στα ράφια με βιβλία μαγειρικής, «[…] είναι μια Κυπριακή ιστορία για βασιλιάδες, χαρέμια, γοργόνες, καταραμένα αγαλματίδια, τζ̌αι πλαστικές παπηρούες […] τζ̌αι ένα μάτσο συνταγές έτσι για γεμωσιά.»
Τίποτε έννεν συνηθισμένο σε τούντο βιβλίο. Χωρίζεται σε 9 κεφάλαια, μερικά που τούτα εν το κεφάλαιο της αναρής τζ̌αι του χαλλουμιού, το κεφάλαιο του χαρουπόμελου, το κεφάλαιο της τασ̌ής, το κεφάλαιο της Κουμανδαρίας του Κοννιακκιού, τζ̌αι της Ζιβανίας, τζ̌αι άλλα πολλά. Είναι γραμμένο τζ̌αι στα Κυπριακά, τζ̌αι στα Αγγλικά (για να γινεί πιο ευρέως γνωστό) τζ̌αι φυσικά στα Κυπριακά γιατί η συγγραφέας εν Κυπραία, οι συνταγές εν κυπριακές, τζ̌αι μιλά για την Κύπρο, σιόρ. Επίσης όπως τονίζει τζ̌αι η συγγραφέας «[…] [θεωρεί] ότι εν υπερβολικά λλία τα βιβλία  που εν γραμμένα στη σπουδαία τούτην ελληνική [ν]τοπιολαλιά»
loukoumi_0
Έσ̌ει κυπριακές συνταγές για φαΐ, κυπριακές συνταγές ομορφιάς, φυσικές θεραπείες, κυπριακά γεγονότα τζ̌αι αστικούς μύθους τζ̌αι πολλά άλλα, που εν προκειται να τα πω ούλλα, να πάτε να πιάσετε τούντο βιβλίο να τα δείτε που μόνοι σας. Μόνο €20 εύρω, μια χαρά είναι για την ποιότητα του χαρτιού, την πολυχρωμία τζ̌αι σίουρα τζ̌εινα πον μες το βιβλίο, συν το ότι εννά σας μείνει. Πολλές συνταγές τζ̌αι οι τίτλοι τους εν εφευρέσεις της συγγραφέως όπως «Κοτόπουλλο ‘Ψιντρή βασιλιτζ̌ιά μου τζ̌αι μαντζουράνα μου’», «Η φωθκιά της Αφροδίτης», «Η Ελιωτή της θκειας μου της Μηλίτσας» τζ̌αι φυσικά κλασσικοί τίτλοι κυπριακών φαγιών όπως αυκολέμονη, κατσούρες, κολοκοτή, μαχαλλεπί, κιαντζ̌αλί, λουβί με ττόνο τζ̌αι τασ̌ή, πάντα χρωματισμένα με την ιδιαίτερην πινελιά της συγγραφέως. Επίσης τούντο βιβλίο εν τζ̌’ ένα τζ̌υνί θησαυρού βασικά εν τζ̌υνί μια παπηρούς πον χωσμένη ποτζ̌ι ποδά στις φωτογραφίες.  oo176ar87doufg4l-fill640x320

Εν ένα βιβλίο που με έκαμε τζ̌αι γέλασα, για τον απλό λόγο ότι μιλά σαμπώς τζ̌αι ξέρεις την χρόνια, νιώθεις το τόσον οικεία λόγω του ότι εν γραμμένο στην κυπριακή διάλεκτο, τζ̌αι δεν είναι απλώς ένα στεγνό βιβλίο με συνταγές, είναι ένα βιβλίο που μυρίζει Κύπρος!
cover-2
Στο Goodreads (το Facebook για τζ̌είνους που θκιαβάζουν πολλά βιβλία σαν εμένα) έβαλα του 5 στα 5 αστέρκα. Αν η συγγραφέας δει τούντήν παρουσίαση/ κριτική εννά προσπαθεί να έβρει πκοιος που τζ̌είνους ούλλους τους χίππις εγόρασεν το βιβλίο της, εθκιάβασεν το μέσα σε 4 ώρες τζ̌αι έσ̌ει τζ̌αι το θράσος να κάμει τζ̌αι κριτική. Σόρι εν μπορώ να βοηθήσω σε τούτο, το μόνο που μπόρω να πω είναι ότι το βιβλίο της εν τόσο τέλειο που έπεισέν με να φάω ξανά λουβι (φαΐ που μισώ με πάθος) πάντα με τη δική της παραλλαγή με τασ̌ή.
155e6eb1e8d81f
Το βιβλίο εν των εκδόσεων abookwormpublication τζ̌αι μιας τζ̌αι κοντέυκουν Χριστούγεννα πρέπει να γοράσετε τούντο βιβλίο τζ̌αι να κάμετε έναν ωραίο δώρο για φέτος, ένα βιβλίο που δεν πρέπει να λείπει που κανένα κυπριακό σπίτι.
Μπορείτε να τ’ αγοράσετε που δαμέ: Οίκος των Κυπριακών και Κυπρολογικών Εκδόσεων

Ή να ρωτήσετε τους εκδότες για παραπάνω πληροφορίες δαμέ: A Bookworm Publication Publisher

Μπορείτε να δείτε τζ̌αι την κριτική μου (στ’ Αγγλικά) δαμέ: Σάιπρους: Φάιναλ Τεϊστινέισιον / Cyprus: Final Tastynation

Φωτογραφίες: Ανδρέας Κωνσταντίνου
Cyprus: Final Tastynation © Artemis Evagorou, 2015

 

Advertisements

Η Καθαρά Δευτέρα τζ̌αι οι λέξεις της

καθαρα δευτερα
Σήμμερα εν η Καθαρά Δευτέρα, τζ̌αι σήμμερα θα κόψουμε τη μούττην της Σαρακοστής. Εν θα σας ταλαιπωρήσουμε με πολλά τζ̌αι αυτονόητα λόγια αλλά θα σας παραθέσουμε μια λίστα με βασικές λέξεις της Καθαράς Δευτέρας στην Κύπρο.


•Μούττη [Μύτη] (Που τη αρχαία ελληνική μύτις)> μυκτήρας (ρουθούνι).


•Μούγγρα [καμιά σχέση με λούγκρα :p ]: Είναι κυπριακή ξιδάτη σαλάτα με βάση το κουνουπίδι μαζί με σινάπι και προζύμι. Το λεξικό Κ. Γιαγκουλλή παραθέτει την προέλευσή της που το ισπανικό mugre που σημαίνει  λέρα.


•Λαγάνα (Που την αρχαία ελληνική λάγανον).


•Χούμοι (Που την αραβική حمّص ḥummuṣ) που σημαίνει ρεβίθια.


•Ταραμάς (Που την τουρκική tarama που σημαίνει αυγοτάραχο).



•Πίκλα (Που την αγγλική pickle η οποία προέρχεται που την μεσαιωνική αγγλική pikel η οποία προέρχεται που την μεσαιωνική ολλανδική pekel που σημαίνει άλμη)


 

•Χαλουβάς (Που την αραβική حلوى ḥalwah) που σημαίνει γλυκό ή τζ̌αι χαλβάς.


•Τασ̌ή [Ταχίνι] (Που την αραβική طحينة tˤaħiːna) που σημαίνει αλέθω. Βασικό υλικό της τασινόπιττας [ταχινόπιττα]


•Τζ̌ινάρα [αγκινάρα] (Που την αρχαία ελληνική κυνάρα)


•Παντζ̌άρι (Που την τουρκική pancar) που σημαίνει γογγύλι/κοκκινογούλι.


Ατε τζ̌αι καλή σαρακοστή να έχουμε ούλλοι!!

50 αποχρώσεις κουγκρί: μια μυλλωμένη ιστορία κυπριακών λέξεων.

Σήμερα εν η πρεμιέρα του «50 αποχρώσεις του γκρι» ή κυπριακά, «50 αποχρώσεις κουγκρί» έτσι με κίνκι διάθεση θα προσπαθήσουμε να κάμουμε ανάλυση κάποιων μυλλωμένων κυπριακών λέξεων όπως [brace yourselves]

αρτζ̌ίδκια, ασσιχτίρ, βίλλος, πούττος, σ̌σ̌ίστος, τιτσίρα . . .  Ξεκινούμε!


1) αρτζ̌ίιν, αρτζ̌ίδκια:
Προέρχονται που την μεσαιωνική ελληνική λέξη αρχίδι, το οποίο προέρχεται που την ελληνιστική κοινή λέξη, ὀρχίδιον, η οποία είναι το υποκοριστικό της αρχαίας ελληνικής ὄρχις.
Παράγωγο: αρτζ̌ιομάντριν = σώβρακο  ☛αρτζιομαντριν


2) άσσιχτιρ ή σικτίρ:
Προέρχονται που την τούρκικη λέξη siktir που σημαίνει γαμώ. Το χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να πούμε κάποιου χυδαία να φύει ή αγανακτήσαμε με κάτι.

«Ε άτε άσσιχτιρ που δαμέ!»                         hassiktir


3) βίλλος, βίλλα:
Προέρχεται που την ελληνιστική κοινή λέξη βιλλίν, η οποία από που προέρχεται τζ̌αι τι σημαίνει όμως εν εκαταφέραμε να μάθουμε.
Βιλλάρα πολλά μιάλο πέος  ☛ βιλλάρατσος: πάρα πολλά μιάλο πέος ☛ βιλλαράς ο κύριος πάρακάτω:        Satyr


4) πούττος, πουττί:
Πούττος είναι το μουνί στα κυπριακά, τζ̌αι φκένει που το ιταλικό putto.

Όι! δε έσ̌ει να κάμει τίποτε με γυναικίο όργανο ή γεναίκα γενικά.
Putto [πληθυντικός Putti] είναι μια φιγούρα σε ένα έργο τέχνης που απεικονίζεται ως ένα παχουλό αρσενικό παιδί, συνήθως γυμνό και μερικές φορές σαν φτερωτοί έρωτες / ερωτιδείς.
Προέρχεται που την λατινική λέξη Putus, που σημαίνει «αγόρι» ή «παιδί» Σήμερα, στα ιταλικά, σημαίνει είτε μικρό παιδί είτε φτερωτό αγγελούδι. Πιθανώς να προέρχονται που την ίδια ινδοευρωπαϊκή ρίζα με τη σανσκριτική λέξη “Putra” που σημαίνει αγόρι.

Putti που είσ̌εν ο Ρίκκος Μάππουρος στη σάλα του
Putti που είσ̌εν ο Ρίκκος Μάππουρος στη σάλα του.

5) σ̌σ̌ίστος, σ̌σ̌ίστρα
Κάτι που έσ̌ει εγκάρσια τομή, σχισμή, μεταφορικά το μουνί.
tampa-cover


6) Τιτσίρα
Είναι το θηλυκό του τίτσιρος τζ̌αι δεν έσ̌ει να κάμει με το εγγλέζικο tits era που σημαίνει «η εποχή των βυζ̌ιών», αλλά φκένει που το κυπριακό υποκοριστικό [παιδική γλώσσα] για το κρέας τιτσίν, το οποίο πιθανώς να προέρχεται που την αρχαία ελληνική τιτθίον, που το τιτθός που σημαίνει μαστός / θηλή. Το τιτσίν πιθανώς να προέρχεται τζ̌αι που το ιταλικό ciccia που σημαίνει σάρκα, εξού και το τίτσιρος: Αυτός / αυτή που είναι ολόγυμνος / ολόγυμνη και φαίνεται η σάρκα του / της.  τιτσίρα

Άτε κοπέλλια τζ̌αι κοπέλλες νομίζω εμυλώσσαμεν κάμποσο σήμερα. Ραντεβού την επόμενη φορά.

Κυπριακές Παροιμίες: Μέρος Α’

Στη σελίδα μας στο Facebook έσ̌ει που τες 29 του Νιόβρη 2014, που κάμουμε εικονικές παροιμίες τζ̌αι σας διούμεν την ευκαιρία να τες έβρετε. Όμως προς αποφυγήν spoiler δεν είπαμε ποττέ τι σημαίνουν. Έτσι σε τούντο άρθρο όπως τζ̌αι στα επόμενα που θ’ ακολουθήσουν θα εξηγούμε τι σημαίνει η κάθε παροιμία.
5 παροιμίες/παροιμιώδεις (εκ)φράσεις σε κάθε άρθρο.


1) Τίτλος: Παίζε του γάρου λύρα, να χορεύκει βίρα βίρα.

γαρος4

Ερμηνεία: Όταν κάποιος συνεχίζει να κάνει κάτι πεισματικά χωρίς να γνωρίζει ότι είναι λάθος/βλακεία. Παρόμοια φράση: “Και αυτός το βιολί του.”


2) Τίτλος: Απ΄όν έσ̌ει νούν, έσ̌ει πόθκια.

απόν εσσει νού

Ερμηνεία: Οποίος δεν σκέφτεται σωστά ή ξεχνά εύκολα, κάνει λάθη.


3) Τίτλος: Ό,τι θυμάται σ̌αίρεται.

homer

Ερμηνεία: Λέγεται για κάποιον που η σκέψη του ή η συμπεριφορά του δεν έχουν λογική συνοχή. Άτομο συνήθως που ζει στον κόσμο του.


4) Τίτλος: Εν ο νους σου τζ̌αί μια λίρα τζ̌αί γυρίζει βίρα-βίρα!

εν ο νους σου

Ερμηνεία: Λέγεται συνήθως όταν διαφωνούμε με κάποιον.


5) Τίτλος: Από σιει μούγια, μουγιάζεται.

απο σει μουγια

Ερμηνεία: Όταν κάποιος αντιδρά υπερβολικά σε ένα σχόλιο, επειδή νομίζει ότι είναι «ένοχος», αλλά το σχόλιο δεν απευθυνόταν σε αυτόν στην πραγματικότητα.

Απολογισμός Δραστηριότητας της σελίδας Κυπριακή Διάλεκτος στο Facebook.

Λοιπόν: Η σελίδα Κυπριακή Διάλεκτος δημιουργήθηκε στις 9 τ’ Οκτώβρη του 2011

04 posts 2011: 3 τον Οκτώβρη, 1 τον Δεκέμβρη.
00 posts 2012:  Ø
46 posts 2013: 17 τον Μάρτη, 18 τον Απρίλη, 9 τον Μάη, 1 τον Οκτώβρη, 1 τον Νοέμβρη.
73 posts 2014: 2 τον Γενάρη, 6 τον Φλεβάρη, 3 τον Μάρτη, 2 τον Ιούνη, 1 τον Ιούλη, 7 τον Οκτώβρη, 24 τον Νοέμβρη, 28  τον Δεκέμβρη.

Το 2014 είχαμε 23 (73) posts παραπάνω που τες 3 προηγούμενες χρονιές 2011-2013
Το τελευταίο τρίμηνο (Οκτ-Δεκ) είχαμε 59 posts, παραπάνω δηλαδή που τες 3 προηγούμενες χρονιές 2011-2013.

Τα posts to 2011 ήταν 4 τζ̌αι αρκετά εισαγωγικά τζ̌αι γενικά.
Τα posts του 2013 ήταν πιο ακτιβιστικά τζ̌αι παραπάνω ως υπερασπιστικά για την διάλεκτο.
Τα posts του 2014 άρχισαν να είναι πιο προσεγμένα, πιο ‘ώριμα’, τζ̌αι πιο ενημερωτικά όσον αφορά την ιστορία της κυπριακής διαλέκτου τζ̌αι την δομή της γενικότερα.  Συν τοις άλλοις εκάμαμεν τζ̌αι ξεχωριστή ιστοσελίδα αποκλειστικά για την κυπριακή διάλεκτο με πκιο εκτενή άρθρα.

Μεταξύ του 2011-2012 είχαμε πάνω κάτω 50 likes.
Το  2013 είχαμε 366 likes.
Τους πρώτους 9 μήνες του 2014 είχαμε 263 likes, σύνολο 629 likes.
To τελευταίο τρίμηνο είχαμε 477 likes, σύνολο 1105 likes

Θωρούμεν ξανά ότι η σελίδα ασχέτως αν εδημιουργήθηκεν το 2011, εξεκίνησεν να είναι ενεργή το 2013 τζ̌αι ειδικά το τελευταίο τρίμηνο του 2014. Τζ̌αι πάλε το τελευταίο τρίμηνο εσόρεψεν παραπάνω likes (477) απ’ ότι οι τελευταίες 3 χρόνιες 2011-2013 (366)

Εν τω μεταξύ ακόμα ο Δεκέμβρης εν τέλειωσε, αλλά ούλλα δείχνουν ότι το τελευταίο τρίμηνο ήταν το πιο παραγωγικό μας ως τωρά. Αν συνεχίσουμεν έτσι τα μέλη της σελίδας θα είναι ακόμα παραπάνω τζ̌αι η διάλεκτος μας θα είναι βαθύτερα γνωστή τζ̌’ ακόμα πιο ψηλά στες καρκιές μας.
Σας ευκαριστούμεν που καρκιάς!

2011
  Το πρώτο μας ποστ.
2013
Μια που τες αναρτήσεις μας το 2013.
2014
Τζ̌αι φτάνουμε γιάλι άλι στον 4ο χρόνο ζωής με καλλύττερες αναρτήσεις.

P.S. Ο απολογισμός ισχύει που τες 9/10/11 – 14/12/14

Ψευδόφιλες λέξεις μεταξύ της κοινής νέας ελληνικής (ΚΝΕ) και της κυπριακής

• Ψευδόφιλες ονομάζονται οι λέξεις που έχουν ίδια ή παρόμοια φωνολογική μορφή (γραφή/προφορά) σε 2 ή περισσότερες γλώσσες (ποικιλίες), αλλά έχουν διαφορετική σημασία.

•Ο όρος ψευδόφιλες, είναι μεταφραστικό δάνειο από το γαλλικό, faux-ami το οποίο στα αγγλικά είναι false friends.

• Η χρήση τους προκαλεί αρκετές φορές παρανόηση ή και σύγχυση μεταξύ των ομιλητών των δύο ποικιλιών.

• Οι πίνακες που ακολουθούν παρουσιάζουν τις πιο σημαντικές.fake - Copyfake

Κυπριακά apps

Τα τελευταία χρόνια λόγω του ότι η τεχνολογία έμπηκε για τα καλά στην ζωήν μας, τζ̌αι οι παραπάνω πλέον κρατούν smartphones, παρατηρείται έναν ωραίο φαινόμενο το οποίο λαλούν το κυπριακά apps.
Πολλοί επήραν την πρωτοβουλία τούτην να δημιουργήσουν τούντα apps με κύριους στόχους, να προωθηθεί η κυπριακή διάλεκτος, τζ̌αι να εκτιμηθεί παραπάνω, τζ̌αι το ότι τούτοι που εκάμαν τα apps αγαπούν τη διάλεκτον τους όπως τζαι εμείς.

Τα apps:

1) Τα κυπριακά: app που προς το παρόν διατίθεται μόνο για iPhone. 😦
Εν ένα πρόγραμμα που εξεκίνησε ως έμπνευση ενός παιδιού ηλικίας 9 χρονών, απ’ ότι λαλεί η περιγραφή. Εν μια όμορφη προσπάθεια για να συνδεθούμε καλλύτ̌τ̌ερα με τες ρίζες μας. Το εκπαιδευτικό app της παρέας.

τα κυπριακα

2) Cyprus Dictionary: Ένα λεξικό/γλωσσάριο για ελληνόφωνους τζ̌αι αγγλόφωνους με πάνω που 2000 κυπριακές λέξεις. Παρ’ όλο που ήβραμε κάμποσες με λανθασμένη ετυμολογία εν παύει να είναι μια πολλά ωραία προσπάθεια.
cyprus dictionary

3) Mr. Brown Apptakes: (Απτάκες)  Εν έσ̌σ̌ει λάθος! Κυπριακές ατάκες παραπάνω παρά λέξεις. Μια πολλά ωραία εφαρμογή με ατάκες χωρισμένες σε αντρική (κοπέλλιν) τζ̌αι γυναικεία φωνή (κορού), για το τζ̌ινί, τον στρατό, τον καφενέ, το κόλλημα τζ̌αι άλλες.
Τελικά έσ̌σ̌ει ένα μιτσικουρτίν λαθούιν που ήβραμε, τζ̌αι είναι το ότι παρουσιάζεται η διάλεκτος παραπάνω σαν κάτι το αστείο τζ̌αι όι σαν κάτι που έχουμεν καθήκον να αγαπήσουμε, σαν ένα κομμάτι της κληρονομιάς μας. Παρ’ όλα αυτά, όμορφη τζ̌αι τούτη η εφαρμογή.

mr brown apptakes